۱. معرفی محصول
این قطعه با عنوان فنی Hub Sleeve No. 2 شناخته میشود. در گیربکسهای دستی تویوتا، این کشویی وظیفه درگیر کردن و تعویض دندههای سوم (3rd) و چهارم (4th) را بر عهده دارد.
- عملکرد: این قطعه روی توپی شماره ۲ (Hub No. 2) سوار شده و بین دندههای متحرک ۳ و ۴ قرار میگیرد. با حرکت اهرم دنده، این کشویی روی دنده برنجی مربوطه فشار آورده، دور شفت و دنده را هماهنگ (Synchronize) کرده و سپس دنده را درگیر میکند.
- اهمیت: دنده ۳ یکی از پرکاربردترین دندهها برای شتابگیری ثانویه و سبقت است و خرابی این کشویی (معمولاً به همراه دنده برنجی) باعث مشکل شایع “آبهویج گرفتن دنده ۳” در تویوتاهای قدیمی میشود.
۲. فیتمنت و کاربرد (Fitment)
این قطعه مختص گیربکسهای دستی سری C (مانند C50, C52, C150) است که در محصولات زیر استفاده شدهاند:
- تویوتا کرولا (Corolla):
- اتاق E100 (کرولا تخممرغی ۹۲-۹۷).
- اتاق E90 (کرولا دهه ۸۰ و اوایل ۹۰).
- برخی مدلهای اولیه E110.
- تویوتا اسپرینتر / مارینو / سرس (Sprinter/Marino/Ceres): مدلهای پلتفرم مشترک با کرولا (AE101/AE100).
- تویوتا استارلت (Starlet): مدلهای توربو (GT Turbo) و معمولی سری EP82 و EP91.
- تویوتا MR2: نسل اول (AW11) با موتور 4A-GE (گیربکس C52).
۳. تفاوت با کشویی دنده ۱ و ۲ (کد 12060)
اگرچه هر دو قطعه “کشویی” هستند، اما تفاوتهای ابعادی دارند:
- قطر و گام دنده: قطر دندههای ۳ و ۴ با دندههای ۱ و ۲ متفاوت است، بنابراین قطر داخلی و تعداد دندانههای این دو کشویی با هم فرق دارد و قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند.
- نوع خارها: زاویه پخ (Chamfer angle) دندانههای این کشویی متناسب با گشتاور و سرعت دورانی دندههای ۳ و ۴ طراحی شده است.
۴. علائم خرابی (Symptoms of Failure)
- قرچ کردن دنده ۳ (3rd Gear Grind): این شایعترین ایراد در گیربکسهای کارکرده تویوتا است. وقتی سریع از ۲ به ۳ تعویض میکنید، صدا میدهد. دلیل آن ساییدگی نوک دندانههای این کشویی و ضعف دنده برنجی است.
- بیرون زدن دنده ۴: معمولاً در سرعتهای بزرگراهی، اگر با برداشتن پا از روی گاز دنده ۴ خلاص شود، نشانه ساییدگی شیبدار دندانههای درگیرکننده کشویی است.
- گیر کردن در دنده ۳: اگر کشویی روی توپی (Hub) گیر کند (به دلیل پلیسه یا تاب برداشتن)، خلاص کردن دنده ۳ سخت میشود.
۵. نکات مهم نصب و تعمیر (Installation Tips)
- همراستایی با خار موشکی (Key Alignment): هنگام جا زدن کشویی روی توپی، باید دقت کنید که خارهای موشکی (Shift Keys) دقیقا در شیارهای مخصوص داخل کشویی قرار گیرند. عدم دقت باعث شکستن فنر خار موشکی میشود.
- جهت نصب: مانند کشویی دنده ۱ و ۲، این قطعه نیز جهتدار است. سمت دنده ۳ و ۴ معمولاً با یک شیار یا علامت روی بدنه بیرونی مشخص میشود. نصب برعکس باعث درگیری ناقص میشود.
- بررسی ماهک شماره ۲: لقی بین ماهک دنده ۳/۴ و شیار بیرونی این کشویی نباید بیش از حد مجاز (Standard Clearance) باشد. لقی زیاد باعث میشود دنده کامل جا نرود و در درازمدت بیرون بزند.
۶. قطعات وابسته (Related Parts)
در هنگام تعویض این کشویی (33361-12030)، تعویض یا بررسی قطعات زیر حیاتی است:
- دندههای برنجی ۳ و ۴ (Synchronizer Rings): معمولاً وقتی کشویی آسیب دیده، دنده برنجی نیز خراب است.
- توپی دنده ۳ و ۴ (Clutch Hub No. 2): قطعه مرکزی که کشویی روی آن میلغزد.
- خارهای موشکی (Synchro Keys): ۳ عدد قطعه کوچک فلزی.
۷. مقایسه با قطعات غیر اصلی
- کیفیت ماشینکاری دندانهها: در قطعه اصلی ژاپن (OEM)، لبه دندانهها (Dog Teeth) دارای زاویه “Back-taper” بسیار دقیقی است که باعث میشود دنده تحت بار قفل شود و بیرون نزند. قطعات متفرقه اغلب این زاویه ظریف را ندارند و منجر به بیرون زدن دنده (Jumping out of gear) میشوند.
- عملیات حرارتی: سختی دندانههای این کشویی باید دقیقاً با سختی دندانههای چرخدنده ۳ و ۴ هماهنگ باشد. ناهماهنگی سختی باعث خورده شدن سریع یکی از دو قطعه میشود.