۱. مشخصات کلی و شناسایی قطعه:
- نوع قطعه: یاتاقان ثابت / اصلی میل لنگ (Crankshaft Main Bearing)
- برند و سطح کیفیت: تویوتا جنیون پارت (Toyota Genuine Parts) - ساخت ژاپن.
- تامینکننده اصلی تویوتا (OEM): معمولاً شرکتهای TAIHO یا DAIDO ژاپن.
۲. توضیحات محصول و عملکرد:
یاتاقانهای ثابت وظیفه نگهداری، همراستایی و مهار میل لنگ در بلوک سیلندر را بر عهده دارند. این قطعات با ایجاد یک لایه فیلم روغن هیدرودینامیک بین خود و ژورنالهای میل لنگ، اصطکاک چرخشی را به حداقل رسانده و نیروهای عظیم ناشی از احتراق را به بلوک موتور منتقل میکنند. نیمه بالایی این یاتاقانها (سمت بلوک) معمولاً دارای شیار و سوراخ روغن برای روانکاری است.
۳. جزئیات فنی و سازگاری:
- موتورهای سازگار (نمونههای رایج):
- بنزینی ۴ سیلندر: 1TR−FE1TR-FE1TR−FE (حجم 2.02.02.0 لیتر) و 2TR−FE2TR-FE2TR−FE (حجم 2.72.72.7 لیتر).
- دیزلی ۴ سیلندر: 1KD−FTV1KD-FTV1KD−FTV (حجم 3.03.03.0 لیتر) و 2KD−FTV2KD-FTV2KD−FTV (حجم 2.52.52.5 لیتر).
- خودروهای سازگار: تویوتا هایلوکس (Vigo و Revo)، لندکروز پرادو (۴ سیلندر)، تویوتا هایس.
- سایزبندی: در سایزهای استاندارد (STD) با گریدبندیهای مختلف (Mark 1, 2, 3…) برای لقیگیری دقیق، و سایزهای تعمیراتی یا اورسایز (مانند 0.250.250.25 و 0.500.500.50 میلیمتر).
- متریال: آلیاژهای پیشرفته چندلایه (Tri-metal یا Bi-metal) شامل پشتیبان فولادی، لایه میانی مس/سرب/قلع و لایه سطحی بابیت یا آلومینیوم-سیلیکون برای تحمل فشار بالا و خاصیت جذب ذرات.
۴. مزایای استفاده از قطعه اصلی (Genuine):
- دقت میکرونی: تلورانس ابعادی بسیار دقیق که تضمینکننده حفظ فشار روغن (Oil Pressure) استاندارد موتور است.
- مقاومت حرارتی و سایشی: تحمل استرس و دمای بسیار بالا بدون پوسته شدن یا دفرمه شدن.
- جلوگیری از خرابی فاجعهبار: یاتاقانهای تقلبی به سرعت ساییده شده و باعث افت فشار روغن، گیرپاژ کردن موتور و آسیب شدید به میل لنگ و شاتونها میشوند.
۵. علائم خرابی (یاتاقان زدن):
- صدای تقتق یا کوبش عمیق: شنیده شدن صدای کوبش سنگین از قسمت پایین موتور، به ویژه در دورهای بالا یا زیر بار.
- افت فشار روغن: روشن شدن چراغ روغن یا افت فشار در گیج به دلیل افزایش لقی (Clearance) بین یاتاقان و میل لنگ.
- مشاهده براده: وجود برادههای طلایی، مسی یا نقرهای رنگ در روغن موتور یا کف کارتل.
۶. کدهای فنی مرجع (OEM Reference Codes):
- کد فنی یاتاقانهای ثابت تویوتا بسته به سایز و گرید متفاوت است، اما برای موتورهای سری TR معمولاً با پیشوند
11701 آغاز میشود (مثلاً 11701-75020 برای یکی از گریدهای استاندارد).
- نکته: انتخاب کد دقیق در سایز استاندارد، نیازمند خواندن اعداد حک شده روی بلوک سیلندر و لنگهای میل لنگ است.
۷. نکات نصب و تعویض:
- اندازهگیری دقیق: استفاده از پلاستیکیج (Plastigage) برای اطمینان از لقی مجاز روغن (Oil Clearance) الزامی است (لقی مجاز معمولاً بین 0.020.020.02 تا 0.050.050.05 میلیمتر است).
- گشتاور بستن (Torque): پیچهای کپه یاتاقان باید دقیقاً با تورکمتر و زاویهسنج سفت شوند. (مثلاً در موتور 2TR−FE2TR-FE2TR−FE، مرحله اول 393939 نیوتنمتر و مرحله دوم +90∘+90^\circ+90∘ چرخش - الزاماً به دفترچه راهنمای تعمیرات رجوع شود).
- روانکاری اولیه: استفاده از روغن مونتاژ (Assembly Lube) در زمان نصب برای جلوگیری از سایش خشک در اولین استارت ضروری است.
- محیط مونتاژ باید کاملاً عاری از گرد و غبار و آلودگی باشد.