۱) معرفی فنی و مشخصات قطعه
- کد فنی: 37315-35070
- نام تخصصی: Yoke, Propeller Shaft Universal Joint; Flange Yoke.
- نام بازاری: دوشاخه گاردان، یوک گاردان، کله گاوی گاردان، فلانج گاردان.
- خانواده خودرو: تویوتا Hilux و Land Cruiser (مدلهای آفرودی و دودیفرانسیل).
- جنس قطعه: فولاد فورج (Forged Steel) با مقاومت کششی بسیار بالا. این قطعه به روش آهنگری ساخته میشود تا ساختار کریستالی فلز در برابر گشتاورهای عظیم موتورهای تویوتا مقاوم باشد و ترک نخورد.
- موقعیت: این قطعه در انتهای شفت گاردان قرار دارد. وظیفه آن اتصال چهارشاخه گاردان (U-Joint) به فلانج خروجی گیربکس، کمکگیربکس (Transfer Case) یا دیفرانسیل است.
۲) جدول فیتمنت و سازگاری (Fitment Mapping)
این قطعه یکی از پرکاربردترین یوکها در خودروهای Heavy-Duty تویوتا است:
| مدل خودرو |
سری شاسی |
توضیحات |
| Toyota Land Cruiser |
70 Series (HZJ70, HZJ75, HZJ79, PZJ70) |
سریهای کاری (WorkMate/Troop Carrier) |
| Toyota Land Cruiser |
60 Series (HJ60, HJ61, FJ60, FJ62) |
استیشنهای کلاسیک |
| Toyota Land Cruiser |
80 Series (HZJ80, HDJ80, FZJ80) |
معمولاً برای گاردان جلو |
| Toyota Hilux |
LN106, LN65, RN105 |
هایلوکسهای شاسیبلند (تایگر و مدلهای قبل از آن) |
| Toyota Hilux |
YN6#, LN16#, RZN16# |
وانتهای دوکابین و تککابین دودیفرانسیل |
| Toyota Dyna / Coaster |
LY, BU Series |
کامیونتها و مینیبوسهای دیزلی |
| Toyota 4Runner / Surf |
LN130, VZN130 |
مدلهای نسل اول و دوم |
۳) تشریح کاربری و عملکرد
- رابط انتقال گشتاور: این دوشاخه نقطه اتصال نهایی گاردان به دیفرانسیل یا گیربکس است. تمام نیروی موتور برای حرکت چرخها از این قطعه عبور میکند.
- تحمل زاویه (Articulation): طراحی دو گوشوارهای آن (Yoke Ears) به گونهای است که چهارشاخه گاردان درون آن قرار میگیرد و امکان تغییر زاویه گاردان هنگام بالا و پایین رفتن سیستم تعلیق در آفرود را فراهم میکند.
- بالانس دینامیکی: این قطعه باید دقیقاً ماشینکاری شده باشد تا مرکز ثقل آن کاملاً در وسط باشد؛ در غیر این صورت گاردان لرزش شدید خواهد داشت.
۴) علائم خرابی و دلایل تعویض
- گشاد شدن جای خار (Cap Spin): شایعترین خرابی. اگر چهارشاخه گاردان گریپاژ کند، کاسه ساچمهها درون گوشوارههای دوشاخه میچرخند و جای خود را گشاد میکنند.
- لرزش شدید اتاق: اگر دوشاخه در اثر ضربه سنگ (در آفرود) دفرمه شود یا تاب بردارد، گاردان از بالانس خارج شده و خودرو در سرعت بالا میلرزد.
- شکستگی گوشوارهها: اعمال گشتاور ناگهانی (تیک آف شدید یا گیر کردن چرخ در سنگ) میتواند باعث ترک خوردن یا شکستن گوشوارههای فولادی شود.
- تقه زدن هنگام حرکت: لقی در محل نشستن چهارشاخه باعث صدای “تق” هنگام شروع حرکت یا تعویض دنده عقب به جلو میشود.
۵) نکات نصب و تعمیر (پروتکل استاندارد)
- همراستایی (Phasing): اگر این قطعه روی لوله گاردان جوش داده میشود یا تعویض میگردد، باید دقت شود که دوشاخههای دو سر گاردان دقیقاً در یک صفحه (In-Phase) باشند. عدم رعایت این نکته باعث لرزش کشنده گاردان میشود.
- نصب چهارشاخه: هنگام پرس کردن چهارشاخه جدید داخل دوشاخه، باید دقت شود که گوشوارهها خم نشوند (Springing the ears). استفاده از چکش سنگین بدون تکیهگاه مناسب ممنوع است.
- گریسکاری: پس از نصب، چهارشاخه باید کاملاً گریسکاری شود تا گریس از اطراف کاسه نمدها بیرون بزند (Purge).
- سفت کردن پیچها: پیچهای اتصال فلانج به دیفرانسیل باید با گشتاور مشخص و ترجیحاً با چسب قفلکننده (Threadlocker) بسته شوند.
۶) قطعات وابسته
- 04371-xxxxx (Universal Joint): چهارشاخه گاردان که داخل این دوشاخه نصب میشود.
- Flange Bolts & Nuts: پیچ و مهرههای فولادی خشکه برای اتصال فلانج.
- Propeller Shaft Tube: لوله اصلی گاردان.
- Transfer Case Output Seal: کاسه نمد خروجی گیربکس که پشت این فلانج آببندی میکند.
۷) مقایسه نمونه اصلی با متفرقه
- Genuine Toyota: ساخته شده از فولاد آلیاژی فورج یکتکه. ماشینکاری جای خارها (Snap Ring Grooves) با دقت میکرونی انجام شده تا چهارشاخه بدون لقی نصب شود. بالانس دینامیکی دقیقی دارد.
- نمونههای متفرقه (تایوان/چین): اغلب به جای فورج، به روش ریختهگری (Casting) تولید میشوند که مقاومت بسیار کمتری در برابر ضربه دارند و ممکن است در آفرود ناگهان بشکنند. همچنین عدم دقت در ماشینکاری سوراخها باعث لرزش گاردان میشود.